O nama

ISTORIJAT

Brodarski klub „Metalac“ Smederevo

/Turističko-nautički kontekst/

Uključivanje toka Dunava kroz našu zemlju u međunarodne tokove Evrope ima poseban značaj za celokupan privredni razvoj Srbije kao središne i vezne zemlje u okviru podunavskih zemalja. Da bi ponuda Dunava u promociji turizma Srbije postala jedno od naših najznačajnijih tržišta, neophodno je da se Dunav turistički otvori uz korišćenje njegovih prirodnih i kulturnih potencijala.

Grad Smederevo se naslanja na desnu obalu Dunava u dužini od 20km. Sam grad sa svojim potencijalima i vrednostima pripada relativno retkoj mreži naselja – Novi Sad, Beograd, Pančevo – dunavskih gradova na sektoru Dunava u Srbiji, ali sa druge strane i mreži gradova i opština sa najvećim potencijalom u našoj zemlji. Formiranjem jedinstvene celine grada i obale reke Dunav, uz završetak pešačke i biciklističke staze do i oko Tvrđave, kao i podizanjem nivoa smeštajnih i sadržajnih kapaciteta ovog poteza, u ovoj zoni bi se uspostavio visok nivo arhitektonskog i estetskog odnosa prema objektima kroz parterno uređenje terena.

Brodarski klub „Metalac“ iz Smedereva osnovan je 1946. godine sa sedištem u Goranskoj ulici br.13 gde se i danas nalazi. Bavi se amaterskim sportom odnosno jedrenjem na vodi i okuplja ljude koji gaje i pokušavaju da prenesu na mlađe generacije ljubav prema reci. Jedan od osnovnih ciljeva kluba je omasovljavanje ovog sporta i to dovođenjem i školovanjem najmlađih, starosti od 7 do 14 godina. U planu je i organizovanje škole jedrenja za sve uzraste, kako bi približili grad Dunavu i pomogli Smederevcima da steknu naviku izlaska na reku. Škola jedrenja za najmlađe traje od proleća do jeseni.

Naš klub je član Jedriličarskog saveza Srbije i kao takav je dužan da učestvuje na kriterijumskim regatama, Prvenstvu Srbije i ostalim regatama. Takmičenja klub finansira iz sopstvenih izvora, plaćanjem samih takmičara ili donacija.

Klub svake godine tradicionalno organizuje regatu „Šarlov kup“ za klasu „Mikro“. Do sada se ova regata održavala u vreme turističko-privredne manifestacije „Smederevska jesen“, a odazivali su se takmičari iz svih krajeva zemlje. Takođe, klub je aktivno učestvovao i u organizaciji glavnog programa na Dunavu u okviru ove, kao i manifestacije “Dan Dunava”, što je imalo velikog odjeka u našem, ali i drugim gradovima. Pokazalo se da smo kadri da budemo dobri, ali skromni domaćini u situacijama kada je potrebno na pravi način predstaviti sport kojim se klub bavi, a samim tim i naš grad.

Brodarski klub „Metalac“ iz Smedereva nalazi se u gradskoj zoni na potezu od kompleksa „Jugopetrola“ do kompleksa Stare železare, na samoj obali Dunava. Sadržaji koji su predviđeni u toj zoni su kulturno-turistički, sportsko-rekreativni i nautički odnosno predviđeno je uređenje i građenje sledećih vrsta i namena objekata: trajni objekti kulturnog, turističkog, nautičkog, ugostiteljskog i dr. karaktera; pristani za manja putnička plovila; parking površine; pristupna saobraćajna i putna infrastruktura.

U okviru pripadajuće akvatorije Brodarskog kluba, nedostajući, a neophodan sadržaj je privezište-pontonski pristan za oko 100 plovila čiji će oblik zavisiti od dubine korita, brzine struje i konfiguracije tla. Izgradnjom ovog objekta nautičkog turizma, specijalizovanog za pružanje usluga veza, snabdevanja, čuvanja, održavanja i servisiranja kao i usluga iznajmljivanja plovnih objekata, uz već postojeće pružanje i ugostiteljskih usluga, proširili bi se i kompletirali sadržaji ovog kluba, koji bi bili komplementarni sa budućim hotelom, koji trebalo da se izgradi u neposrednoj blizini (zgrada starog Silosa). Time bi se, uz postojanje neposredne pešačke komunikacije sa Smederevskom tvrđavom, unapredio i kvalitet kompletne turističke ponude Smedereva na Dunavu

Jedrenje

Jedrenje je veština plovidbe uz pomoć vetra kao pokretačke snage. Jedrenje danas može biti rekreativno ili sportsko. Jedriti se može na dasci, u čamcu ili brodu, na jezeru ili moru.

Posebne vrste jedrenja su: jedrenje na ledu, gde je pilot na klizaljkama, skijama ili snoubordu, i jedrenje na kopnu, obično na peščanim plažama u kolicima sa 3 točka i jedrom.

Hiljadama godina jedrenje je imalo veliki značaj za transport i trgovinu, ribolov i ratovanje. Krajem 19. veka, značaj jedrenja je opao pojavom motorizovanih brodova koji nisu zavisili od vremenskih prilika, koji su bili brži i zahtevali manje osoblja i drugih troškova.

U nekim manje razvijenim delovima sveta jedrenje je i do danas zadržalo izvestan privredni značaj. Recimo, jedrenjaci i danas plove iz Persijskog zaliva ka Indiji i Africi.

Kroz istoriju jedrenjaci su se menjali po konstrukciji i veličini. Najmanje jedrilice imaju samo jednog putnika, dok najveće jedrenjake opslužuju desetine mornara. Razvijeni su i mnogobrojni jedriličarski manevri koji su u sportskom jedrenju dosegli svoj vrhunac.

Prva poznata predstava broda sa jedrima potiče sa pogrebne urne iz Luksora iz 5000. godine pre nove ere. Za plovidbu duž Nila, u Sredozemnom i Crvenom moru, Egipćani su koristili bodove sa jarbolom i velikim pravougaonim jedrom. Jedro se moglo okretati, tako da je jedrilica mogla da koristi i bočni vetar.

Godine 3000. pre nove ere stanovnici uz obale Južnog kineskog mora su razvili kanue koje su koristili za naseljavanje Polinezije.

Feničani i stari Grci su oko 1000. godine p. n. e. razvili dva osnovna tipa brodova sa jedrima: teretni brod sa prostranim trupom i velikim pravougaonim jedrom, i galiju, koja je imala jarbol sa pravougaonim jedrom srednje veličine, dok bi je za vreme bonace ili pomorske bitke pokretali veslači.

U narednim vekovima brodovi su jedrili u mnoge istraživačke i osvajačke pohode. Na primer, grčki istoričar Herodot je pomenuo da je egipatski faraonNeho II poslao feničansku ekspediciju koja je oplovila Afriku u smeru kazaljke na satu, 596—594. godine p. n. e. Oko 470. p. n. e. kartaginski admiral Hano je otplovio na zapad kroz Gibraltar i stigao sve do Gvinejskog zaliva. Do danas se sačuvao njegov izveštaj o ovom putovanju. Grk Eudoksos iz Kizika je 120—117. godine p. n. e. putovao jedrenjakom do Indije u istraživačko putovanje. Tada je shvatio značaj monsunskih vetrova za plovidbu u Indijskom okeanu.

I Rimljani su koristili kombinaciju jedrenjaka i broda sa veslačima za svoje vojne i trgovačke misije. Značajan tehnički doprinos ovog vremena je pojava pramca kao dela konstrukcije jedara. Sa razvojem trgovine dobrima sa Dalekog istoka između Sirije i Italije, u Mediteranu su se pojavili gusari. Godine 102. p. n. e. napadi kilikijskih i kritskih pirata su toliko učestali da je Rim poslao trupe Marka Antonija Starijeg na Kilikiju sa osrednjim uspehom. Rimska flota je u doba Rimskog carstva stalno imala mnogo manji značaj nego kopnene trupe.

Anglosaksonci su u vreme poznog Rimskog carstva došli do Engleske koristeći duge brodove sa jednim jarbolom i jednim pravougaonim jedrom. Vikinzi su usavršili ovaj tip brodova između 6. i 8. veka. Najvažnije tehničko dostignuće ovoga doba bio je razvoj sistema jedara. Vitki vikinški brodovi mogli su da dostignu brzine do 20 čvorova.
Posle ere Vikinga, na Severnom moru i Baltiku su korišćeni široki trgovački brodovi trgovačkog udruženja Hanza. Do kraja Srednjeg veka razvijeni su i brodovi sa 2 i 3 jarbola. Verzija koja je nastala u Španiji i Portugalu pod imenom Karavela, poslužila je moreplovcima poput Kristifora Kolumba, Vaska da Game i Ferdinanda Magelana da krenu na svoja istraživačka putovanja. Početkom 15. veka kineski admiral Ženg He je predvodio više ekspedicija jedrenjaka u Indijski okean do obala Istočne Afrike.

Anglosaksonci su u vreme poznog Rimskog carstva došli do Engleske koristeći duge brodove sa jednim jarbolom i jednim pravougaonim jedrom. Vikinzi su usavršili ovaj tip brodova između 6. i 8. veka. Najvažnije tehničko dostignuće ovoga doba bio je razvoj sistema jedara. Vitki vikinški brodovi mogli su da dostignu brzine do 20 čvorova.
Posle ere Vikinga, na Severnom moru i Baltiku su korišćeni široki trgovački brodovi trgovačkog udruženja Hanza. Do kraja Srednjeg veka razvijeni su i brodovi sa 2 i 3 jarbola. Verzija koja je nastala u Španiji i Portugalu pod imenom Karavela, poslužila je moreplovcima poput Kristifora Kolumba, Vaska da Game i Ferdinanda Magelana da krenu na svoja istraživačka putovanja. Početkom 15. veka kineski admiral Ženg He je predvodio više ekspedicija jedrenjaka u Indijski okean do obala Istočne Afrike.

Od 17. veka u upotrebi su novi, specijalizovani tipovi brodova, kao što su linijski brodovi (bojni brodovi sa više paluba za topove) i fregate (lako naoružani brzi brodovi). Brodograditelji su smišljali sve inovativnije nacrte. Brodovi su bili vitkiji, sa većim deplasmanom i većim brzinama. Trgovačke mornarice u 19. veku su koristile tip broda kliper, koji je dostizao brzine od 18 čvorova.
Upotreba gvožđa (od 1890. čelika) kao materijala za brodogradnju, bila je početak ere oklopnjača. Istovremeno, brodovi su uvećavali svoje manevarske moći. Parna mašina je počela da istiskuje upotrebu jedara. Danas se brodovi na jedra koriste, gotovo isključivo, za zabavu i sport.
Jedrilice su se koristile za razonodu bogatih u Engleskoj i Holandiji u 17. veku. Prvi jahting klub je osnovan 1720. u Korku u Irskoj. Ovaj klub je prvi organizovao takmičenje u jedrenju (regatu) 1749. U drugoj polovini 19. veka počele su masovno da se održavaju trke jedrilica po Evropi i Severnoj Americi. Kup Amerika je prvi put organizovan 1851, a Kilska nedelja 1882. Prvo olimpijsko takmičenje u jedrenju održano je na drugoj Olimpijadi 1900.

Sportsko jedrenje

Jedrenje, organizovano kao trka jedrilica (jedriličarska regata), je jedan od olimpijskih sportova. Discipline u sportskom jedrenju se nazivaju klase.

Klasične regate se organizuju u zaštićenim lukama ili zalivima, gde su brodovi zaštićeni od jakih morskih struja i talasa. Trke traju od desetak minuta do nekoliko sati. U njima učestvuju male i srednje jedrilice. Takmičenje se sastoji iz više trka čiji se rezultati sabiraju. Predviđena putanja brodova je obično trougaona i obeležena bovama. Organizatori trke daju signale jedriličarima kada će trka otpočeti. Cilj je da sve jedrilice krenu od starta istovremeno u punoj brzini. Jedrilice u toku trke moraju da manevrišu ploveći uz i niz vetar.

Regate na otvorenom moru pokrivaju veće distance, koriste veće jedrilice i traju duže vremena. Najduže su one gde se jedrilice takmiče u plovidbi oko sveta.
Prva trka solo jedriličara preko Atlantika je održana 1891.

.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

12 − 11 =